नेदरलँड्समध्ये, कंपनीची कायदेशीर रचना तिच्या संचालकांना व्यवसायाच्या कर्जांसाठी वैयक्तिकरित्या जबाबदार धरले जाण्यापासून वाचवण्यासाठी तयार केली आहे. याला अनेकदा 'कॉर्पोरेट पडदा' म्हटले जाते. परंतु हे संरक्षण अभेद्य नाही. अयोग्य व्यवस्थापनाच्या बाबतीत किंवा त्यांच्यावर गंभीर वैयक्तिक दोष असल्यास, संचालक स्वतःला वैयक्तिकरित्या जबाबदार धरू शकतात , विशेषतः जेव्हा त्यांच्या निर्णयामुळे कंपनीचे किंवा तिच्या धनकोंचे नुकसान होते.
हे सहसा तेव्हा घडते जेव्हा एखादा संचालक बेपर्वाईने वागतो, जाणूनबुजून मोठे, अन्याय्य जोखीम घेतो किंवा मूलभूत प्रशासकीय कर्तव्ये पार पाडण्यात अपयशी ठरतो.
कॉर्पोरेट शील्ड कधी तुटते हे समजून घेणे

मर्यादित दायित्व कंपनी (डच बीव्ही सारखी) एक जहाज आहे आणि संचालक तिचा कॅप्टन आहे असे समजा. हे जहाज स्वतःच अशांत आर्थिक समुद्रापासून कॅप्टनला सुरक्षित ठेवण्यासाठी बांधले गेले आहे. ही "कॉर्पोरेट ढाल" कंपनीच्या वित्त आणि संचालकाच्या वैयक्तिक बँक खात्यामधील कायदेशीर भिंत आहे. सामान्य नौकानयन परिस्थितीत, जर कंपनी कर्जात बुडाली किंवा खटला भरला गेला तर फक्त कंपनीच्या मालमत्तेला धोका असतो.
तथापि, डच कायदा स्पष्ट करतो की, जो कर्णधार जाणूनबुजून जहाज हिमनगावर आदळवतो, त्याला या संरक्षणाची ढाल लागू नये. संचालकांच्या उत्तरदायित्वाचा मुख्य उद्देश जबाबदारी निश्चित करणे हा आहे. जर एखाद्या संचालकाचे वर्तन पुरेसे निष्काळजी किंवा चुकीचे असेल, तर न्यायालये 'कॉर्पोरेट पडदा भेदून' त्या संचालकाला झालेल्या नुकसानीसाठी वैयक्तिकरित्या जबाबदार ठरवू शकतात.
संचालकांच्या दायित्वाचे दोन स्तंभ
नेदरलँड्समधील कॉर्पोरेट दायित्वाबद्दल खरोखरच तुमचे डोके जाणून घेण्यासाठी, तुम्हाला दोन मुख्य श्रेणी समजून घेणे आवश्यक आहे. प्रत्येक श्रेणी वेगळ्या नात्याशी संबंधित आहे आणि वेगवेगळ्या परिस्थितींमुळे ती सुरू होते:
- अंतर्गत जबाबदारी: हे सर्व दिग्दर्शकाच्या कर्तव्याबद्दल आहे. कंपनीलाच. जेव्हा एखाद्या संचालकाच्या कमकुवत व्यवस्थापनामुळे ज्या संस्थेचे नेतृत्व करायचे असते त्याच संस्थेचे आर्थिक नुकसान होते तेव्हा ते प्रत्यक्षात येते.
- बाह्य दायित्व: यामध्ये दिग्दर्शकाचे कर्तव्य समाविष्ट आहे तृतीय पक्षांना— कर्जदार, पुरवठादार किंवा कर अधिकारी यांचा विचार करा. या प्रकारची जबाबदारी बहुतेकदा टोर्ट (चुकीची कृती) वर आधारित असते आणि जेव्हा संचालकांच्या कृतींमुळे कंपनीबाहेरील लोक किंवा संस्थांना थेट नुकसान होते तेव्हा असे होते.
हा फरक करणे महत्त्वाचे आहे कारण कायदेशीर चाचण्या आणि दावा कोण आणू शकतो हे पूर्णपणे वेगळे आहे. अंतर्गत दायित्वाच्या बाबतीत, सहसा कंपनी (बहुतेकदा दिवाळखोरी विश्वस्ताद्वारे) दावा दाखल करते. बाह्य दायित्वासाठी, तो एक न भरलेला कर्जदार असू शकतो जो थेट संचालकाविरुद्ध कायदेशीर कारवाई करतो.
प्रत्येक संचालकासाठी एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे मर्यादित दायित्व रचना हा एक विशेषाधिकार आहे, अधिकार नाही. तो जबाबदार आणि परिश्रमशील व्यवस्थापनावर सशर्त आहे. ज्या क्षणी एखाद्या संचालकाची कृती गंभीरपणे दोषपूर्ण मानली जाते, तेव्हा तो विशेषाधिकार रद्द केला जाऊ शकतो.
तुम्हाला अधिक स्पष्ट चित्र देण्यासाठी, वैयक्तिक जबाबदारीसाठी सर्वात सामान्य ट्रिगर्सची थोडक्यात माहिती येथे आहे.
संचालकांच्या जबाबदारीला चालना देणारी प्रमुख परिस्थिती
| दायित्वाचा प्रकार | प्राथमिक ट्रिगर | उदाहरण परिस्थिती |
|---|---|---|
| अंतर्गत दायित्व | अयोग्य व्यवस्थापन (कला २:९ डीसीसी) | एक संचालक योग्य संशोधनाशिवाय कंपनीच्या निधीतून अत्यंत सट्टेबाजीची गुंतवणूक करतो, ज्यामुळे मोठे नुकसान होते. |
| बाह्य दायित्व (अपराध) | दिशाभूल करणारे कर्जदार (अनुच्छेद ६:१६२ डीसीसी) | कंपनी दिवाळखोरीत आहे आणि त्यांना पैसे देण्याची कोणतीही वास्तववादी शक्यता नाही हे जाणून, एक संचालक पुरवठादारांना मोठ्या प्रमाणात ऑर्डर देत राहतो. |
| दिवाळखोरीची जबाबदारी | स्पष्ट अयोग्य व्यवस्थापन | संचालक वर्षानुवर्षे योग्य आर्थिक नोंदी ठेवण्यात अयशस्वी ठरतो, ज्यामुळे कंपनीच्या दिवाळखोरीचे कारण निश्चित करणे अशक्य होते. |
| कर दायित्व | पैसे देण्यास असमर्थता नोंदवण्यात अयशस्वी | कंपनी आपला व्हॅट किंवा वेतन कर भरू शकत नाही हे कर अधिकाऱ्यांना वेळेवर कळवण्यात संचालक दुर्लक्ष करतो. |
आपण ज्या छोट्या व्यावसायिक चुकांबद्दल बोलत आहोत त्या नाहीत, तर निर्णयक्षमता किंवा कर्तव्यातील महत्त्वपूर्ण अपयशांबद्दल बोलत आहोत. हे मार्गदर्शक तुम्हाला कॉर्पोरेट ढाल मोडून काढू शकणाऱ्या विशिष्ट परिस्थितींमधून मार्गदर्शन करेल, तुमच्या जबाबदाऱ्या पार पाडण्यासाठी आणि तुमचे वैयक्तिक आर्थिक भविष्य सुरक्षित करण्यासाठी एक स्पष्ट नकाशा देईल.
कंपनीप्रती तुमचे कर्तव्य: अंतर्गत दायित्व
कंपनीच्या मुळाशी, संचालकाचे काम म्हणजे कंपनीचे आर्थिक आरोग्य जपताना तिला शाश्वत वाढीकडे नेणे. ते सोपे आहे ना? पण डच कायद्यानुसार, या जबाबदारीला खरे दात आहेत.
डच नागरी संहितेच्या (DCC) कलम २:९ मध्ये नमूद केल्यानुसार, जेव्हा एखादा संचालक कायद्यानुसार 'गंभीर दोष' (ernstig verwijt) असलेल्या कारणास्तव आपल्या कर्तव्यांचे उल्लंघन करतो, तेव्हा अंतर्गत दायित्व लागू होते. ही एक अशी संकल्पना आहे, जिचा न्यायालये व्यावहारिक अर्थ लावतात आणि संचालकांच्या निर्णयांचा कंपनीच्या निव्वळ नफ्यावर होणारा वास्तविक परिणाम पाहण्यासाठी, पुस्तकी व्याख्यांच्या पलीकडे जाऊन विचार करतात.
अंतर्गत दायित्वासाठी प्रमुख वैधानिक तरतूद
तर, या कर्तव्यामध्ये नेमके काय समाविष्ट आहे? डीसीसीच्या कलम २:९ नुसार, संचालकांनी आपली कर्तव्ये एका वाजवी कुशल व्यावसायिकाच्या काळजीने पार पाडणे अपेक्षित आहे . जर ते या मानकापेक्षा कमी पडले, तर ते "अयोग्य व्यवस्थापन" (onbehoorlijk bestuur) मानले जाऊ शकते, ज्यामुळे कंपनीला होणाऱ्या संपूर्ण नुकसानीसाठी ते वैयक्तिकरित्या जबाबदार ठरतात.
मर्यादा अशक्यप्राय उच्च ठेवलेली नाही; नियमित चुका किंवा प्रामाणिक व्यावसायिक चुका आपोआप वैयक्तिक जबाबदारी निर्माण करणार नाहीत. न्यायालये निष्काळजीपणा किंवा बेपर्वाईचा स्पष्ट नमुना शोधत आहेत.

उदाहरणार्थ, योग्य ती चौकशी न करता एखाद्या उच्च-जोखमीच्या उपक्रमाला मंजुरी देणे , आणि जर ती गुंतवणूक अयशस्वी ठरली तर वैयक्तिक दावे दाखल होण्याचे हे एक प्रमुख कारण ठरते. आणखी एक सामान्य परिस्थिती अशी आहे की, जेव्हा एखादा संचालक वित्त विभागाकडून येऊ घातलेल्या रोख रकमेच्या संकटाबद्दल मिळणाऱ्या इशाऱ्यांकडे सातत्याने दुर्लक्ष करतो, ज्यामुळे अचानक आणि नुकसानकारक दिवाळखोरी ओढवते.
दिग्दर्शकाच्या कृतींना "गंभीर दोष" श्रेणीत ढकलणाऱ्या सैद्धांतिक चुका नव्हे तर अशा प्रकारच्या ठोस चुका आहेत.
संचालकांच्या अंतर्गत दायित्वासाठी प्रमुख कारणे
"गंभीर दोष" प्रत्यक्षात कसा दिसतो? येथे काही परिस्थिती आहेत ज्या धोक्याची घंटा वाजवतील:
- आर्थिक अंदाज आणि महत्त्वाच्या गृहीतकांची योग्य प्रकारे तपासणी न करता सट्टा गुंतवणुकीला मान्यता देणे.
- बिघडणाऱ्या रोख प्रवाहाबद्दल किंवा अनुपालन समस्यांचे निराकरण न झाल्याबद्दल वारंवार येणाऱ्या अंतर्गत सूचनांकडे दुर्लक्ष करणे.
- महिने (किंवा अगदी वर्षे) अचूक पुस्तके न ठेवल्याने, आर्थिक जबाबदाऱ्यांचा मागोवा घेणे अशक्य होते.
- कायदेशीर पुनरावलोकनाशिवाय मोठे करार घाईघाईने पूर्ण करणे, परंतु नंतर लक्षात येते की गंभीर नुकसानभरपाई किंवा निर्गमन कलमे गहाळ आहेत.
ही उदाहरणे आपल्याला आठवण करून देतात की सर्वात अनुभवी संचालकांना देखील सतर्क आणि सक्रिय राहण्याची आवश्यकता आहे.
व्यवहारात अंतर्गत दायित्वाचा अर्थ काय आहे
एखाद्या संचालकाला विमानाचा पायलट समजा. त्यांचे काम बदलत्या बाजारातील परिस्थिती आणि अशांततेचा सामना करणे आहे. जर एखाद्या पायलटने जाणूनबुजून रडारवरील वादळाच्या इशाऱ्यांकडे दुर्लक्ष केले तर ते संपूर्ण विमानाला धोका निर्माण करतात. त्याचप्रमाणे, जर एखाद्या संचालकाने कंपनीच्या आर्थिक परिस्थितीतील स्पष्ट धोक्यांकडे दुर्लक्ष केले तर ते संपूर्ण व्यवसाय उद्ध्वस्त करण्याचा धोका पत्करतात.
जेव्हा गोष्टी चुकीच्या होतात, तेव्हा डच न्यायालये मूलतः विचारतील: दिग्दर्शकाने त्याच परिस्थितीत एका विवेकी व्यावसायिकाने जशी काळजी घेतली असती तशी काळजी घेतली का?
जर उत्तर 'नाही' असेल, तर कॉर्पोरेट पडदा — कंपनीला तिच्या मालकांपासून आणि संचालकांपासून वेगळे करणारे कायदेशीर कवच — भेदला जाऊ शकतो. यामुळे कंपनीचे नुकसान भरून काढण्यासाठी संचालकाची वैयक्तिक मालमत्ता उघड होते.
गंभीर दोषाची उदाहरणे
दररोजच्या गैरव्यवस्थापनामुळे वैयक्तिक जबाबदारी कशी वाढू शकते ते येथे आहे:
| परिदृश्य | गैरव्यवस्थापनाचा पैलू | वैयक्तिक प्रभाव |
|---|---|---|
| स्टार्टअपचे असत्यापित अधिग्रहण | धोरणात्मक देखरेखीचा अभाव | संचालक जबाबदार € 1.2 मी तोट्यात |
| वाढत्या व्यापार देयके दुर्लक्षित करणे | आर्थिक नियंत्रणांकडे दुर्लक्ष करणे | यांचे वैयक्तिक योगदान €350,000 आवश्यक |
| तिमाही ऑडिटची अंतिम मुदत गहाळ आहे | प्रशासकीय कर्तव्यात अपयश | दिवाळखोरीमध्ये गैरव्यवस्थापनाचा संशय |
या तक्त्यावरून एक चुकीचा निर्णय किती लवकर वैयक्तिक आर्थिक आपत्तीत बदलू शकतो हे लक्षात येते.
वास्तविक-जगातील केस चित्रण
एका उल्लेखनीय प्रकरणात, पुरवठादाराच्या क्षमतांची योग्य तपासणी न करता एका जटिल संयुक्त उपक्रमाला मंजुरी दिल्याबद्दल, एका डच न्यायालयाने एका बीव्हीच्या संचालकाला वैयक्तिकरित्या जबाबदार धरले. जेव्हा तो उपक्रम अपरिहार्यपणे कोसळला, तेव्हा कंपनीवर २.५ दशलक्ष युरोचे कर्ज राहिले—हे कर्ज त्या संचालकाला स्वतःच्या खिशातून फेडावे लागले.
न्यायाधीशांचे स्पष्ट मत होते: मूलभूत भागीदार लेखापरीक्षणांकडे दुर्लक्ष करणे हे वाजवी व्यावसायिक जोखीम नव्हती. ती घोर निष्काळजीपणा होती.
"स्पष्ट आर्थिक इशाऱ्यांना प्रतिसाद न दिल्यास वैयक्तिक जबाबदारी येते," असे एका कॉर्पोरेट कायदा तज्ञाने नमूद केले आहे. Law & More.
तुमचे स्थान सुरक्षित ठेवण्यासाठी सर्वोत्तम पद्धती
तर, तुम्ही स्वतःचे संरक्षण कसे करू शकता? तुमच्या दैनंदिन कामकाजात सुशासन अंतर्भूत करणे हे महत्त्वाचे आहे.
- सर्वसमावेशक बोर्ड मिनिट्स ठेवा: जोखीम चर्चा, मतभेद आणि महत्त्वाचे मुद्दे कसे वाढवले गेले याचे नेहमीच दस्तऐवजीकरण करा. यामुळे एक स्पष्ट कागदपत्र तयार होते.
- मजबूत मंजुरी कार्यप्रवाह स्थापित करा: एका विशिष्ट मर्यादेपेक्षा जास्त असलेल्या सर्व भौतिक व्यवहारांवर कायदेशीर आणि आर्थिक स्वाक्षरीचा आदेश द्या. अपवाद नाही.
- स्वतंत्र जोखीम मूल्यांकन करा: आर्थिक अंदाज सत्यापित करण्यासाठी आणि तुमच्या गंभीर गृहीतकांवर ताण देण्यासाठी तृतीय-पक्ष तज्ञांना आणा. एक नवीन डोळे तुमच्या चुकलेल्या गोष्टी शोधू शकतात.
- आर्थिक डॅशबोर्डचे सतत निरीक्षण करा: रोख प्रवाह, तरलता प्रमाण आणि करार अनुपालनासाठी रिअल-टाइम मेट्रिक्स वापरा. तिमाही अहवालात समस्या आढळण्याची वाट पाहू नका.
- अद्ययावत प्रशासन ठेवा: वार्षिक हिशेब नोंदवा आणि तुमचे हिशेब व्यवस्थित ठेवा. जर कंपनी अपयशी ठरली तर उशीरा येण्यामुळे गैरव्यवस्थापनाचा अंदाज येऊ शकतो.
- हितसंबंधांच्या संघर्षाच्या धोरणांचा आढावा घ्या: तुमच्या कृती कंपनीच्या सर्वोत्तम हितांशी सुसंगत आहेत याची नियमितपणे खात्री करा. अधिक माहितीसाठी, आमचे पहा संचालकांच्या हितसंबंधांच्या संघर्षावरील लेख.
तुमच्या कंपनीच्या रचनेत या पद्धतींचा समावेश करून, तुम्ही तुमचा वैयक्तिक धोका नाटकीयरित्या कमी करू शकता आणि अधिक लवचिक व्यवसाय निर्माण करू शकता. डच वैधानिक आवश्यकतांनुसार तुमचे प्रशासन सक्रियपणे संरेखित करणे हा कॉर्पोरेट ढाल मजबूतपणे जागी ठेवण्याचा सर्वोत्तम मार्ग आहे.
कर्जदार आणि तृतीय पक्षांना तोंड देणे: बाह्य दायित्व
अंतर्गत दायित्व हे कंपनीप्रती असलेल्या तुमच्या कर्तव्यांशी संबंधित असते , तर बाह्य दायित्व याच्या अगदी उलट असते. हे तुमच्या कंपनीने बाहेरील जगाला—म्हणजेच धनको, पुरवठादार आणि डच कर प्राधिकरणांना—दिलेल्या वचनांशी आणि जबाबदाऱ्यांशी संबंधित आहे. जेव्हा एखाद्या संचालकाच्या कृतींमुळे या तृतीय पक्षांना थेट हानी पोहोचते, तेव्हा डच अपकृत्य कायद्यानुसार (डच नागरी संहितेचे कलम ६:१६२) गंभीर वैयक्तिक आर्थिक अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
जेव्हा एखाद्या संचालकाचे वर्तन बाहेरील पक्षाविरुद्ध केलेले गैरकृत्य मानले जाते, तेव्हा या प्रकारची जबाबदारी लागू होते. न्यायालये एक महत्त्वाचा प्रश्न विचारतील: कंपनीने आपली देणी फेडण्यात अपयशी ठरल्याबद्दल संचालकाला वैयक्तिकरित्या आणि गंभीरपणे जबाबदार धरता येईल का ? हा मुद्दा एखाद्या अयशस्वी व्यावसायिक उपक्रमासाठी संचालकाला शिक्षा देण्याचा नाही; तर जेव्हा त्यांच्या कृतींमुळे जाणीवपूर्वक इतरांची दिशाभूल होते किंवा त्यांना हानी पोहोचते, तेव्हा त्यांना जबाबदार धरण्याचा आहे.
बेकलामेल स्टँडर्ड: एक लँडमार्क केस
नेदरलँड्समधील बाह्य दायित्वाचा एक आधारस्तंभ म्हणजे "बेक्लामेल मानक" होय. हे कायदेशीर तत्त्व सर्वोच्च न्यायालयाच्या एका महत्त्वपूर्ण खटल्यातून आले आहे आणि कंपनी पूर्ण करू न शकणाऱ्या करारांसाठी संचालक वैयक्तिकरित्या केव्हा जबाबदार ठरतो, यासाठी एक स्पष्ट चाचणी प्रदान करते.
हा मानक अगदी सोपा आहे: जर एखाद्या संचालकाने कंपनीला करार करण्यास वचन दिले तर त्यांना माहित होते की कंपनी पैसे देऊ शकणार नाही आणि झालेल्या नुकसानाची भरपाई करू शकणार नाही हे त्यांना माहीत होते किंवा त्यांना वाजवी अंदाज आला असावा.
सोप्या भाषेत सांगायचे तर, कंपनीच्या वतीने तुम्ही अशी आश्वासने देऊ शकत नाही जी तुम्हाला माहिती आहे की ती पोकळ आहेत. असे करणे हे केवळ वाईट काम नाही; तर त्या आश्वासनावर विश्वास ठेवणाऱ्या कर्जदाराविरुद्ध ते चुकीचे कृत्य आहे.
एका संचालकाची कल्पना करा जो कच्च्या मालासाठी मोठ्या प्रमाणात खरेदी ऑर्डरवर स्वाक्षरी करतो, परंतु हे सर्व माहित असते की कंपनीचे बँक खाते जवळजवळ संपले आहे आणि कोणतेही महत्त्वपूर्ण पेमेंट येत नाही. जेव्हा पुरवठादार माल पोहोचवतो आणि बिल कधीच भरले जात नाही, तेव्हा तो संचालक स्वतःला संपूर्ण कर्जासाठी जबाबदार धरू शकतो, हे बेकलामेल मानकांमुळे आहे.
बाह्य दायित्वासाठी विशिष्ट ट्रिगर्स
बेकलामेल मानकांव्यतिरिक्त, काही इतर विशिष्ट कृतींमुळे संचालक तृतीय पक्षांशी वादात सापडू शकतात. या परिस्थितींमध्ये सहसा पारदर्शकतेचा अभाव किंवा स्पष्ट वैधानिक कर्तव्यांचे पालन करण्यात अपयश येते.
लक्ष ठेवण्यासाठी प्रमुख ट्रिगर्समध्ये हे समाविष्ट आहे:
- निवडक पेमेंट: जेव्हा दिवाळखोरी अगदी जवळ येते तेव्हा जाणूनबुजून इतरांकडे दुर्लक्ष करून काही मैत्रीपूर्ण कर्जदारांना पैसे देणे हे एका पक्षाला दुसऱ्या पक्षापेक्षा अन्याय्यपणे पसंत करणे असे मानले जाऊ शकते.
- दिशाभूल करणारे आर्थिक व्यवहार प्रदान करणे: कर्ज मिळवण्यासाठी बँकेला किंवा पुरवठादाराला क्रेडिट लाइन मिळवण्यासाठी चुकीचे किंवा जास्त आशादायक आर्थिक विवरणपत्रे देणे ही एक क्लासिक ट्रिगर आहे.
- कर भरण्यास असमर्थता नोंदवण्यात अयशस्वी: हा एक गंभीर आणि आश्चर्यकारकपणे सामान्य सापळा आहे. कर आणि सामाजिक सुरक्षा योगदान देण्यास कंपनीच्या असमर्थतेची त्वरित तक्रार अधिकाऱ्यांना करणे हे संचालकांचे कायदेशीर कर्तव्य आहे.
तो शेवटचा मुद्दा विशेषतः धोकादायक आहे. जर एखाद्या संचालकाने ही सूचना देण्याची अंतिम मुदत चुकवली, तर कायदा आपोआप असे गृहीत धरतो की कर न भरणे ही त्यांची चूक आहे—म्हणजेच अयोग्य व्यवस्थापनाचा परिणाम आहे. यामुळे ते संपूर्ण थकीत कर-कर्जासाठी वैयक्तिकरित्या जबाबदार ठरतात.
बाह्य दायित्वाचे एक व्यावहारिक उदाहरण
चला एका लहान बांधकाम कंपनीच्या संचालकाचे उदाहरण पाहूया. व्यवसायाला रोख रकमेच्या प्रवाहाची अडचण येत आहे, पण एक शेवटचा प्रकल्प पूर्ण करण्यासाठी त्यांना साहित्याची गरज आहे. संचालक ५०,००० युरो किमतीचा माल उधारीवर मागवतात आणि पुरवठादाराला आश्वासन देतात की बिलाचे पैसे ३० दिवसांच्या आत दिले जातील.
समस्या काय आहे? संचालकांना माहित आहे की कंपनीच्या सर्वात मोठ्या क्लायंटने नुकतेच मोठे पेमेंट न केल्याने नवीन पुरवठादाराला पैसे देणे जवळजवळ अशक्य झाले आहे. कंपनी अपरिहार्यपणे दिवाळखोरीत निघते. या परिस्थितीत, पुरवठादार संचालकांवर वैयक्तिकरित्या खटला दाखल करू शकतो, असा युक्तिवाद करून की त्यांनी करार करून गुन्हा केला आहे जो त्यांना माहित होता की कंपनी पाळू शकत नाही.
यामुळे जबाबदार आर्थिक देखरेख किती महत्त्वाची आहे हे खरोखरच अधोरेखित होते, विशेषतः जेव्हा तुम्ही बाह्य भागीदारांशी व्यवहार करत असता. यात धोका प्रचंड असतो. संदर्भासाठी सांगायचे झाल्यास, डच वित्तीय क्षेत्रावर प्रचंड दायित्वे आहेत. डिसेंबर २०२३ पर्यंत, एकूण वित्तीय क्षेत्राची दायित्वे नेदरलँड्सच्या जीडीपीच्या तब्बल १०७७.७०% होती. तुम्ही ट्रेडिंग इकॉनॉमिक्सवर डच वित्तीय क्षेत्राच्या दायित्वांच्या व्याप्तीबद्दल अधिक जाणून घेऊ शकता . जरी हा आकडा क्षेत्र-विशिष्ट असला तरी, तो यात गुंतलेल्या प्रचंड आर्थिक जबाबदाऱ्या अधोरेखित करतो. प्रत्येक क्षेत्रातील संचालकांनी तितक्याच दक्षतेने काम केले पाहिजे, कारण त्यांचे निर्णय केवळ व्यवसायासाठीच धोका निर्माण करत नाहीत, तर ते वैयक्तिक धोकाही निर्माण करतात.
कंपनी दिवाळखोरीत असताना दायित्वाचे विश्लेषण करणे

जेव्हा नेदरलँड्समधील एखादी कंपनी दिवाळखोर होते तेव्हा तिच्या संचालकांसाठी सर्व काही बदलते. दिवाळखोरीची घोषणा ही कथेचा शेवट नाही; ती न्यायालयाने नियुक्त केलेल्या दिवाळखोरी विश्वस्ताच्या नेतृत्वाखालील तपासणीच्या तीव्र कालावधीची सुरुवात आहे. या विश्वस्ताचे मुख्य काम म्हणजे दिवाळखोरीचे कारण शोधणे आणि कर्जदारांना परतफेड करण्यासाठी कंपनीची मालमत्ता विकणे.
दिवाळखोरीपर्यंत संचालकाने घेतलेल्या प्रत्येक निर्णयाची कसून तपासणी केली जाईल. विश्वस्त, संचालक मंडळाच्या बैठकीचे इतिवृत्त, करार आणि आर्थिक नोंदी यांची कसून तपासणी करून, 'स्पष्ट अयोग्य व्यवस्थापना'चे ( kennelijk onbehoorlijk bestuur ) कोणतेही चिन्ह शोधतील. ही एखाद्या संचालकाच्या संपूर्ण शासन आणि निर्णयक्षमतेच्या इतिहासाची अंतिम कसोटी असते.
पुराव्याच्या ओझ्याचे उलटीकरण
साधारणपणे, जर एखाद्याला संचालकाला जबाबदार धरायचे असेल, तर त्यांना संचालकाची चूक सिद्ध करावी लागते. तथापि, डच दिवाळखोरी कायद्यात एक शक्तिशाली तरतूद आहे जी या संपूर्ण गतिमानतेला उलटे करू शकते. जर एखाद्या कंपनीने तिच्या मूलभूत प्रशासकीय कर्तव्यांची पूर्तता केली नाही, तर पुराव्याचा भार थेट संचालकांवर येतो.
हे नाट्यमय उलटेपणा सामान्यतः दोन विशिष्ट अपयशांमुळे उद्भवते:
- योग्य हिशेब न ठेवणे: जर कंपनीची बुककीपिंग गोंधळलेली असेल—अपूर्ण, चुकीची असेल किंवा स्पष्ट आर्थिक चित्र रंगवत नसेल—तर कायदा गैरव्यवस्थापन असल्याचे गृहीत धरतो.
- वेळेवर वार्षिक हिशेब सादर न करणे: कंपनीचे वार्षिक आर्थिक विवरणपत्रे चेंबर ऑफ कॉमर्स (KvK) कडे सादर करण्याची कायदेशीर अंतिम मुदत चुकल्याने देखील हा अंदाज निर्माण होतो.
जेव्हा पुरावा सादर करण्याची जबाबदारी उलटते, तेव्हा विश्वस्ताला तुम्ही कंपनीचा गैरकारभार केला हे सिद्ध करण्याची गरज नसते. त्याऐवजी, दिवाळखोरीमागे तुमचे व्यवस्थापन हे एक प्रमुख कारण नव्हते हे सिद्ध करण्याची जबाबदारी तुमची बनते . हा युक्तिवाद जिंकणे अत्यंत कठीण असते आणि त्यामुळे यशस्वी बचाव करणे हे एक मोठे आव्हान ठरते.
या कायदेशीर बदलावरून प्रशासन किती मेहनती आहे हे अधोरेखित होते. जेव्हा एखादी कंपनी बुडाली तेव्हा कागदपत्रांमध्ये साधी चूक केल्याने वैयक्तिक आर्थिक परिणाम भयानक होऊ शकतात.
एका काल्पनिक कंपनीची दिवाळखोरीत घसरण
"इनोव्हेट बीव्ही" नावाच्या एका टेक स्टार्टअपची कल्पना करूया, जी गेल्या काही महिन्यांपासून रोख रकमेचा प्रश्न सोडवत आहे. उत्पादन विकासावर पूर्णपणे लक्ष केंद्रित करणाऱ्या संचालकांनी बुककीपिंगला हात घातला आहे. इनव्हॉइसेस यादृच्छिकपणे दिले जातात आणि गेल्या वर्षीचे वार्षिक खाते तीन महिने उशिरा दाखल केले गेले.
अखेर, इनोव्हेट बीव्ही दिवाळखोर घोषित होते. या प्रकरणात नियुक्त केलेला विश्वस्त प्रशासकीय गोंधळ त्वरित उघड करतो.
- गैरव्यवस्थापनाची गृहीतके: वार्षिक खाती उशिरा दाखल करण्यात आली असल्याने, विश्वस्त विनंती करू शकतो डच नागरी संहितेचा कलम २:२४८. "स्पष्ट अयोग्य व्यवस्थापन" आता आपोआप गृहीत धरले जाते.
- व्यवहारांची छाननी: त्यानंतर विश्वस्त दिवाळखोरीपूर्वी सहा महिन्यांत केलेल्या सर्व देयकांची तपासणी करतो. त्यांना आढळते की एका संचालकाच्या नातेवाईकाच्या मालकीच्या पुरवठादाराला मोठी देयके देण्यात आली होती, तर इतर महत्त्वाच्या पुरवठादारांकडे दुर्लक्ष करण्यात आले होते. हे बरेचसे फसव्या पसंतीसारखे दिसते (पॉलियाना).
- वैयक्तिक दायित्व दावा: कंपनीच्या उर्वरित संपूर्ण तूटसाठी विश्वस्त संचालकांना वैयक्तिकरित्या जबाबदार धरतो, जो येतो €750,000. संचालकांना आता हे सिद्ध करावे लागण्याची जवळजवळ अशक्य स्थिती आहे की त्यांची कृती - आणि गोंधळलेले प्रशासन - कंपनीच्या अपयशाचे खरे कारण नव्हते.
हे उदाहरण दाखवते की नेदरलँड्समधील कॉर्पोरेट समस्या संचालकांसाठी किती वेगाने वैयक्तिक दुःस्वप्नात बदलू शकतात. जर तुम्हाला अशा परिस्थितींवर नियंत्रण ठेवणाऱ्या कायदेशीर चौकटीबद्दल अधिक जाणून घ्यायचे असेल, तर तुम्ही आमच्या ' दिवाळखोरी कायदा आणि त्याच्या कार्यपद्धती' या मार्गदर्शिकेत अधिक माहिती मिळवू शकता.
शेवटी, शुद्ध नोंदी ठेवणे ही केवळ चांगली व्यवसाय पद्धत नाही; जेव्हा एखादी कंपनी दिवाळखोरीला सामोरे जाते तेव्हा वैयक्तिक दायित्वापासून बचाव करण्यासाठी ती संचालकांसाठी सर्वात आवश्यक संरक्षण पद्धत आहे.
जेव्हा चुकीचे निर्णय गुन्हेगारी गुन्हे बनतात
नागरी दायित्व सहसा आर्थिक नुकसानापर्यंत पोहोचते, परंतु काही परिस्थिती त्याहूनही गंभीर असतात. येथेच संचालकांच्या कृती व्यावसायिक वादापासून गुन्हेगारी प्रकरणात सीमा ओलांडतात आणि त्यांच्या वैयक्तिक स्वातंत्र्याला धोका निर्माण करतात.
डच कायद्यानुसार, हे अगदी स्पष्ट आहे: कायदेशीर अस्तित्व म्हणून, कंपनी गुन्हेगारी कृत्ये करू शकते. आणि जेव्हा ती करते तेव्हा जहाज चालवणाऱ्या व्यक्तींना त्या कृत्यांसाठी गुन्हेगारी जबाबदार धरले जाऊ शकते. आपण येथे साध्या गैरव्यवस्थापनाबद्दल बोलत नाही आहोत. हे जाणूनबुजून केलेल्या चुकीबद्दल किंवा घोर निष्काळजीपणाबद्दल आहे ज्यामुळे फसवणूक, लाचखोरी, पर्यावरण प्रदूषण किंवा गंभीर सुरक्षा उल्लंघनांसारखे गुन्हे घडतात.
बोर्डरूम ते कोर्टरूम पर्यंतचा मार्ग
एखाद्या संचालकाविरुद्ध फौजदारी आरोप लावण्यासाठी अभियोक्त्यांना केवळ वाईट व्यवसायिक निकालापेक्षा बरेच काही सिद्ध करावे लागते. कायदेशीर मर्यादा खूप जास्त आहेत. त्यांना सामान्यतः हे दाखवावे लागते की संचालकाची गुन्ह्यात थेट, जाणूनबुजून भूमिका होती.
हे काही प्रमुख मार्गांनी स्थापित केले जाऊ शकते:
- थेट कमिशन: दिग्दर्शकाने वैयक्तिकरित्या आणि सक्रियपणे गुन्हेगारी कृत्यात भाग घेतला.
- ऑर्डर देणे: संचालकाने इतरांना बेकायदेशीर कृती करण्यास स्पष्टपणे सांगितले.
- जाणूनबुजून धोका स्वीकारणे: गुन्हा घडेल या एका मोठ्या, अस्वीकार्य धोक्याची जाणीव दिग्दर्शकाला होती पण तो थांबवण्यासाठी त्याने काहीही केले नाही.
शेवटचा मुद्दा खूपच महत्त्वाचा आहे. दिग्दर्शक त्याच्या नजरेत होणाऱ्या बेकायदेशीर कृत्यांकडे डोळेझाक करून त्यातून सुटण्याची अपेक्षा करू शकत नाही.
संचालकाचे काम केवळ आर्थिक कामगिरीच्या पलीकडे जाते. जेव्हा कॉर्पोरेट कृती गुन्हेगारी वर्तनाद्वारे समाजाला हानी पोहोचवतात, तेव्हा डच कायदा प्रभारी व्यक्तींना वैयक्तिकरित्या जबाबदार धरण्यासाठी डिझाइन केलेला आहे. शिक्षा कठोर असू शकते, ज्यामध्ये तुरुंगवास देखील समाविष्ट आहे.
संचालकांशी संबंधित सामान्य व्हाईट-कॉलर गुन्हे
कॉर्पोरेट गुन्हे अनेक स्वरूपाचे असू शकतात, परंतु संचालकांच्या वैयक्तिक गुन्हेगारी दायित्वाच्या बाबतीत काही गुन्हे वारंवार समोर येतात. हे किरकोळ अनुपालनातील त्रुटी नाहीत; ते कायद्याचे गंभीर उल्लंघन आहेत जे कंपनीची प्रतिष्ठा आणि संचालकाची कारकीर्द नष्ट करू शकतात.
अनेक प्रकारचे गुन्हे विशेषतः सामान्य आहेत. डच फौजदारी संहितेचे कलम ५१ हे स्थापित करते की, बनावटगिरी आणि अपहार यांपासून ते लाचखोरी आणि मनी लाँडरिंगपर्यंतच्या विविध गुन्ह्यांसाठी कायदेशीर संस्थेला जबाबदार धरले जाऊ शकते. परिणामी, कंपनी आणि तिचे संचालक दोघेही गंभीर फौजदारी आरोपांना सामोरे जाऊ शकतात. ग्लोबल कंप्लायन्स न्यूजच्या नेदरलँड्समधील व्हाईट-कॉलर गुन्ह्यांसाठी कॉर्पोरेट जबाबदारीच्या या उत्कृष्ट आढाव्यात तुम्हाला या विषयावर अधिक माहिती मिळू शकते.
फौजदारी कारवाईला चालना देऊ शकणाऱ्या वर्तनाची काही ठोस उदाहरणे येथे आहेत:
- दिवाळखोरी फसवणूक: दिवाळखोरी विश्वस्तांकडून जाणूनबुजून मालमत्ता लपवणे किंवा कायदेशीर कर्जदारांकडून पैसे उकळण्यासाठी बनावट कर्जे शोधणे.
- पर्यावरणीय गुन्हे: खर्च कमी करण्यासाठी जाणूनबुजून धोकादायक कचऱ्याच्या बेकायदेशीर डंपिंगला परवानगी देणे, ज्यामुळे पर्यावरणाचे मोठे नुकसान होते.
- लाचखोरी आणि भ्रष्टाचार: कंत्राटे जिंकण्यासाठी किंवा सार्वजनिक अधिकाऱ्यांकडून अनुकूल वागणूक मिळविण्यासाठी बेकायदेशीर पैसे देणे किंवा स्वीकारणे.
- कर घोटाळा: मोठ्या प्रमाणात कॉर्पोरेट कर चुकविण्यासाठी जाणूनबुजून बनावट कर विवरणपत्रे तयार करणे किंवा बनावट कॉर्पोरेट संरचना तयार करणे.
या सर्व परिस्थितीत, संचालकांच्या कृती चुकीच्या निर्णयाच्या पलीकडे जातात. ते कॉर्पोरेट किंवा वैयक्तिक फायद्यासाठी कायदा मोडण्याचा स्पष्ट हेतू दर्शवतात. जेव्हा असे घडते, तेव्हा कॉर्पोरेट ढाल शून्य संरक्षण देते, हे सिद्ध करते की नेदरलँड्समध्ये कॉर्पोरेट दायित्वाचे संचालकांसाठी खूप वास्तविक आणि खूप वैयक्तिक परिणाम आहेत.
तुमचा वैयक्तिक धोका कमी करण्यासाठी व्यावहारिक धोरणे

संचालकांच्या जबाबदारीचे धोके जाणून घेणे ही एक गोष्ट आहे; त्यांचे सक्रियपणे व्यवस्थापन करणे ही दुसरी गोष्ट आहे. ठोस प्रशासनावर आधारित एक सक्रिय दृष्टिकोन हा वैयक्तिक दाव्यांपासून तुमचा सर्वात मजबूत बचाव आहे. हे जटिल कायदेशीर कलाबाजीबद्दल नाही, तर तुमच्या दैनंदिन कामकाजात स्पष्ट, संरक्षणात्मक सवयी अंतर्भूत करण्याबद्दल आहे.
कोणत्याही भक्कम बचावाचा पाया काटेकोर दस्तऐवजीकरणाने घातला जातो. तुमच्या संचालक मंडळाच्या बैठकीचे इतिवृत्त हे केवळ निर्णयांचा एक संक्षिप्त सारांश नसावा; त्यामागील कारणांची ती एक सविस्तर नोंद असली पाहिजे . जोखमीचे मूल्यांकन, मतभेद आणि महत्त्वपूर्ण कृतींसाठी तुम्ही ज्या विशिष्ट माहितीवर अवलंबून राहिलात, त्या सर्वांची नेहमी नोंद करा. भविष्यात कधी तुमच्या निर्णयांवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाल्यास, हा लेखी पुरावा तुमचा आधार ठरू शकतो.
बोर्ड सदस्यांमध्ये जबाबदाऱ्यांचे स्पष्ट आणि औपचारिक विभाजन स्थापित करणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. जेव्हा प्रत्येक संचालकाची कर्तव्ये चांगल्या प्रकारे परिभाषित केली जातात, तेव्हा ते महत्त्वपूर्ण कामे चुकीच्या मार्गाने जाण्यापासून थांबवते आणि जबाबदारी स्पष्ट करते.
तुमचा बचावात्मक चौकट तयार करणे
एक मजबूत प्रशासन चौकट अनेक प्रमुख स्तंभांवर आधारित असते. या पद्धती तुम्हाला केवळ जबाबदारीपासून वाचवत नाहीत तर एकंदरीत निरोगी, अधिक लवचिक कंपनी बनवण्यास हातभार लावतात.
- लवकर बाह्य सल्ला घ्या: गुंतागुंतीच्या निर्णयांना तोंड देताना, विशेषतः विलीनीकरण, मोठी गुंतवणूक किंवा संभाव्य दिवाळखोरीशी संबंधित निर्णयांना तोंड देताना कायदेशीर किंवा आर्थिक तज्ञांना बोलावण्यास कधीही संकोच करू नका. तुम्ही तज्ञांचा सल्ला घेतला आणि त्याचे पालन केले हे दस्तऐवजीकरण करणे हे योग्य काळजीचे एक शक्तिशाली प्रदर्शन आहे.
- निर्दोष आर्थिक नोंदी ठेवा: आपण पाहिल्याप्रमाणे, योग्य हिशेब वेळेवर न ठेवल्याने किंवा वार्षिक हिशेब वेळेवर दाखल न केल्यास दिवाळखोरीत गैरव्यवस्थापन झाल्याचा अंदाज येऊ शकतो. तुमचे प्रशासन निर्दोष आणि नेहमीच अद्ययावत असल्याची खात्री करा.
- उदयोन्मुख जोखमींबद्दल माहिती ठेवा: कॉर्पोरेट दायित्वाचे जग नेहमीच बदलत असते. अलिकडच्या वर्षांत, पर्यावरणीय, सामाजिक आणि प्रशासन (ईएसजी) घटक हे एक प्रमुख केंद्रबिंदू बनले आहेत. हवामानविषयक दायित्वांवर कंपन्यांविरुद्ध खटले दाखल होण्याचा ट्रेंड एक नवीन सीमा दर्शवितो जिथे संचालक पर्यावरणीय मानके पूर्ण न केल्याबद्दल वैयक्तिकरित्या जबाबदार असू शकतात. याबद्दल अधिक माहितीसाठी, तुम्ही खालील माहिती एक्सप्लोर करू शकता: चेंबर्सकडून डच कॉर्पोरेट प्रशासन आणि शाश्वतता.
संचालकाचा सर्वोत्तम बचाव म्हणजे माहितीपूर्ण, मेहनती आणि चांगल्या प्रकारे दस्तऐवजीकरण केलेल्या निर्णय घेण्याचा सातत्यपूर्ण ट्रॅक रेकॉर्ड. सक्रिय प्रशासन हे ओझे नाही; ते वैयक्तिक दायित्वाविरुद्ध तुमचे ढाल आहे.
डी अँड ओ विम्याची भूमिका
संचालक आणि अधिकारी ( डी अँड ओ ) विमा हा कोणत्याही जोखीम व्यवस्थापन धोरणाचा एक अविभाज्य भाग आहे. ही विशेष पॉलिसी संचालक आणि अधिकाऱ्यांवर त्यांच्या व्यवस्थापकीय क्षमतेनुसार केलेल्या कथित गैरकृत्यांबद्दल केलेल्या कायदेशीर दाव्यांमुळे होणारे त्यांचे वैयक्तिक आर्थिक नुकसान भरून काढण्यासाठी तयार केली आहे.
यामध्ये सामान्यतः कायदेशीर संरक्षण खर्च, तडजोड आणि न्यायनिर्णयांचा समावेश असतो. तथापि, त्याच्या मर्यादा समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. डी अँड ओ पॉलिसीमध्ये हेतुपुरस्सर फसवणूक, गुन्हेगारी कृत्ये किंवा बेकायदेशीर वैयक्तिक नफा या प्रकरणांचा समावेश होत नाही . ही पॉलिसी तुम्हाला निर्णयातील चुका आणि निष्काळजीपणापासून वाचवण्यासाठी आहे, हेतुपुरस्सर केलेल्या गैरकृत्यांपासून नाही. या पॉलिसींमध्ये नेमके काय समाविष्ट आहे याची अधिक तपशीलवार माहितीसाठी, तुम्ही नेदरलँड्समधील दायित्व विम्यावरील आमचे मार्गदर्शक वाचू शकता.
बारकाईने प्रशासन आणि पुरेसे विमा संरक्षण एकत्र करून, तुम्ही एक शक्तिशाली, बहुस्तरीय संरक्षण तयार करता जे तुमच्या वैयक्तिक मालमत्तेचे आणि तुमच्या व्यावसायिक प्रतिष्ठेचे रक्षण करते.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
जेव्हा तुम्ही डच कॉर्पोरेट कायद्याच्या गुंतागुंतींमधून मार्गक्रमण करत असता, तेव्हा विशिष्ट प्रश्न उद्भवणे स्वाभाविक आहे, विशेषतः संचालकांच्या दायित्वाभोवती. येथे काही स्पष्ट, सरळ उत्तरे आहेत जी आपण बहुतेकदा ऐकतो.
गैर-कार्यकारी संचालकाला जबाबदार धरता येते का?
हो, नक्कीच. त्यांच्या देखरेखीच्या भूमिकेमुळे त्यांना स्पष्टपणे समजले जाते हा एक सामान्य गैरसमज आहे. नेदरलँड्समध्ये, गैर-कार्यकारी संचालकांचे कर्तव्य आहे की ते व्यवस्थापन मंडळावर सक्रियपणे देखरेख ठेवतील आणि जर त्यांना काही गंभीर चूक होत असल्याचे आढळले तर ते हस्तक्षेप करतील.
जर त्यांना कार्यकारी पथकाच्या अयोग्य व्यवस्थापनाबद्दल माहिती असेल आणि त्यांनी अर्थपूर्ण कारवाई करण्यात अयशस्वी झाले तर त्यांना 'गंभीर दोष' म्हणून दोषी ठरवले जाऊ शकते. यामुळे त्यांना कोणत्याही परिणामी नुकसानीसाठी वैयक्तिकरित्या जबाबदार धरले जाऊ शकते, ही परिस्थिती दिवाळखोरी दरम्यान अनेकदा उघडकीस येते जेव्हा त्यांच्या देखरेखीतील अपयशामुळे कंपनी बुडण्यास मदत झाली.
राजीनामा दिल्याने माझे मागील दायित्वांपासून संरक्षण होते का?
नाही, राजीनामा दिल्याने सर्व काही पुसून जात नाही. संचालकाची जबाबदारी ही मूलतः संचालक मंडळावरील त्यांच्या कार्यकाळात घेतलेल्या कृती आणि निर्णयांवर अवलंबून असते.
दिवाळखोरी विश्वस्त किंवा कर्जदार त्यांच्या देखरेखीखाली झालेल्या चुकीच्या व्यवस्थापनासाठी माजी संचालकांवर कारवाई करू शकतात. जर तुमच्या भूतकाळातील निर्णयांमुळे कंपनी दिवाळखोरीत गेली किंवा नुकसान झाले, तर तुम्ही राजीनामा दिल्यानंतरही बराच काळ तुम्ही जबाबदार राहाल.
हे डच कायद्यातील एका मुख्य तत्वावर प्रकाश टाकते: जबाबदारी ही तुमच्या संचालक म्हणून केलेल्या वर्तनाशी जोडलेली आहे, तुमच्या सध्याच्या नोकरीच्या शीर्षकाशी नाही. तुम्ही बाहेर पडताच भूतकाळातील कृतींची तुमची जबाबदारी नाहीशी होत नाही.
डच कायद्यात डी फॅक्टो डायरेक्टर म्हणजे काय?
'डी फॅक्टो' संचालक म्हणजे अशी व्यक्ती जी कधीही औपचारिकरित्या बोर्डावर नियुक्त झाली नाही परंतु, सर्व हेतू आणि हेतूंसाठी, ती व्यक्ती तशीच काम करते. अशा व्यक्तीचा विचार करा ज्याने सातत्याने कंपनीचे धोरण निश्चित केले, महत्त्वाचे व्यवस्थापन निर्णय घेतले आणि मुळात पडद्यामागून निर्णय घेतले.
डच कायद्यानुसार, विशेषतः दिवाणी संहितेच्या कलम २:२४८ अन्वये चालणाऱ्या दिवाळखोरीच्या प्रकरणांमध्ये , या व्यक्तींना अधिकृत संचालकांप्रमाणेच वैयक्तिकरित्या जबाबदार धरले जाऊ शकते. न्यायालयाला त्यांच्या औपचारिक पदामध्ये रस नसतो; ते त्यांनी प्रत्यक्षात वापरलेली शक्ती आणि प्रभाव पाहते.



